Kramp in de Euregio

De krimp slaat in Limburg keihard toe

Hoe om te gaan met dit voor onze generatie onbekende fenomeen?

Gesteld kan worden dat Limburg een conglomeraat van dorpen is dat centraal ligt in een Euregio met een substantiële bevolkingsdichtheid.

Zoals overal in de volwassen wordende moderne economieën trekt ook in deze regio de werkzoekende naar de stad, waar zich, zo gezegd, de werkgelegenheid bevindt. Deze stad is voornamelijk de Randstad.

Centrale locatie 

In vroeger tijden waren de grote Belgische en Duitse steden dichtbij en was er sprake van een natuurlijk evenwicht. Binnen een uur reizen bevinden zich nog steeds de steden Aken, Dusseldorf, Keulen, Luik, Hasselt, Brussel en Antwerpen.

 

Door de toevoeging van Maastricht aan de Nederlanden in 1840 en het ontstaan van de landsgrenzen zijn deze natuurlijke verbindingen, die zich met name in oost-west richting voordeden, langzaam verdwenen.

Aangemoedigd door het gegroeide zelfvertrouwen ten tijde van de mijnbouw en de infrastructurele ontwikkelingen in noord-zuid richting werd kunstmatig vormgegeven aan een ontwikkeling in ruimtelijke, sociale en culturele zin op basis van toen geldende inzichten. De moederkoek in Belgie en Duitsland stilzwijgend achterlatend…

Nieuw leven

Na het sluiten van de mijnen werd kunstmatig getracht de regio nieuw, ander leven in te blazen. Met wisselend succes. Vele overheidsinstanties werden naast DSM gehuisvest in de regio. Denk daarbij aan pensioenfonds ABP en de autobouwer DAF die recent ternauwernood werd gered en nu de trotse producent van Mini is.

 

Een wereld aan regels, niet in de minste de fiscale, heeft zich ontwikkeld. Wonen en werken in een grensoverschrijdende regio werd daarmee welhaast onmogelijk gemaakt.

 

Limburg wordt nu wakker, opent de ogen en blijkt aan het almaar leger rakende infuus van Den Haag te liggen terwijl de oude levensaders naar de omringende, buitenlandse, steden verdroogd zijn. Hoe nu verder?

 

Visie

Op lokaal niveau stellen we het sociaal economische gemeenschapsleven boven het gedroomde ruimtelijke beeld. Laat de dorpen en wijken op eigen kracht transformeren naar vitale plekken waar de gemeenschap vanuit de ruimtelijk context wordt gefaciliteerd.

Vergroot bijvoorbeeld woningoppervlakten door samenvoeging van eenheden in plaats van door sloop en nieuwbouw. Maak Limburg een gebied met (hele) grote woningen in een prachtige natuur!

Probeer emotioneel waardevol erfgoed te behouden en als uitgangspunt te nemen voor nieuwe ruimtelijke structuren.

Herbestem kerken en scholen, kloosters en boerderijen. Of beter gezegd: maak deze gebouwen vrij van bestemming, zodat in principe alles past. Geef volop ruimte aan nieuw elan, nieuwe functies en nieuwe samenwerkingsverbanden.

 

Op regionaal en landelijk niveau versterken we de economische structuur door de nadruk te leggen op de thema’s verblijven, ontwikkelen en cultureren.

In dit verband spelen de ruimtelijke kwaliteit, de aanwezigheid van kennis- en onderzoeksinstituten en de ontwikkelende vrijetijdsindustrie en de cultuurindustrie een cruciale rol. Geef ruim baan aan innovatie in relatie tot cultuur en vrije tijd.

 

Verbind tot slot op internationaal niveau de prachtige verblijfsomgeving van Limburg met de werkgelegenheid in de steden in de Eurregio zoals Aken, Luik, Keulen, Hasselt en zelfs Brussel, Antwerpen en Dusseldorf.

Ik noem daarbij speciaal de Duitse stad Aken, met de grootste technische universiteit van Europa waar momenteel miljarden worden geïnvesteerd en uit de hele wereld komende studenten, docenten en ander personeel naarstig op zoek zijn naar woonruimte. Deze campus ligt op 5 minuten rijden van Limburg, jawel, 5 minuten. En we doen er niets mee… Nee, wij slopen woningen voor de krimp, in plaats van ze in te zetten voor de grensoverschrijdende groei!

 

Om bovengenoemde ontwikkelingen te kunnen faciliteren is het hard nodig dat de politiek inziet dat de Limburgse regio bij uitstek een Europese is en dat het daarbij behorende wettelijke en zeker ook fiscale instrumentarium met de grootste spoed dient te worden gemoderniseerd.

 

Het wordt tijd om de Europese gedachte concreet  vorm te laten krijgen in een Europees gebied. Om een foutje uit het verleden ongedaan te maken…